SANATÇILAR / TOSUN BAYRAK

TOSUN BAYRAK

1926 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Tosun Bayrak 1945’te Robert Kolej’den mezun olduktan sonra Akademi'nin Resim Bölümü, Bedri Rahmi Eyüboğlu Atölyesi'nde ve İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde eğitime başladı. 1946’da “Ve...” isimli ilk şiir kitabı yayınlandı. 1946’da  Berkley California Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nde eğitimine devam etmek üzere ABD'ye gitti.

Kısa bir zaman sonra sanat eğitimi almak üzere Paris'e geçti. 1947’de La Grand Chaumiere Atölyesi'ne gitti. Sonrasında Andre Lhote ve Fernand Leger'in atölyelerine yazıldı, ardından 1948’de Londra'da The Courtauld of Art Institute'ta Sanat Tarihi Bölümü'ne kabul edildi. 1949’da tekrar Paris'e döndü ve aynı atölyelerde çalışmaya devam etti. 1949’da evlendi ve kısa bir süre sonra Türkiye'ye döndü. 1946 yılında ilki "Ve..." adı ile yayınlanan şiir kitabının ikincisi, 1951’de "Söylemeden Söylemek" adı ile yayınlandı. Aynı yıl Ankara Opera Binası'nda yapılan Devlet Resim Sergisi'ne kendisi ve eşinin yaptığı eserlerle katıldı. 1951’de ise hayatını Fas, Kazablanka'ya taşıdı ve burada aile işi olan ticaretle uğraştı. 1956’da Fas’ın bağımsızlığını kazanmasındaki hizmetlerinden dolayı zamanın Başbakanı Adnan Menderes tarafından Kazablanka’ya T.C. fahri konsolosu tayin edildi. İlk kişisel sergisini ise yine burada açtı. 1959’da New York'a taşındı. 1 yıl, Morristown Alfred Vail İlkokulu'nda Fransızca ve sanat öğretmenliği yaptı, ardından 1960’ta New York'ta European Gallery'de sergi açtı.


Güzel Sanatlar Fakültesi'ni kurduğu, ardından, New Jersey'in en büyük sanat galerisini bünyesinde inşa edilmesini sağladığı New Jersey’deki Fairleigh Dickinson Üniversitesi’nde 1961'den itibaren 30 yıl resim, heykel ve sanat tarihi dersleri verdi. Üniversitenin bünyesinde International Artists’ Seminar isimli programı yürürlüğe koydu. 1961'de New York Angeleski Gallery'de Bedri Rahmi Eyüboğlu ve Erol Akyavaş ile Üç Türk Ressam isimli karma sergiyi düzenledi. 1968’de Fairleigh Dickinson University'den doçentlik unvanı aldı. Ve burada sanat profesörü oldu. 50’li yıllarda Avrupa’da ve ABD’de birçok sergi açan Bayraktaroğlu’nun eserleri birçok üniversitenin koleksiyonlarına girdi. 1965’te Guggenheim Fellowship’ini kazanırken, 60’ların sonu, 70’lerin başında New York Riverside Müzesi’nde açtığı sergi ve yaptığı “şok edici” eserleri ile İngilizce “Shock Art” adı verilen yeni bir akımın öncüsü ilan edildi.1974’te tanıştığı Şeyh Muzaffer Ozak’ın tesiri ile o tarihten sonra kademeli olarak sanat çalışmalarına ara verdi ve kendisini tamamiyle İslamiyet ve tasavvuf ilmine vakfetti.

Bayraktaroğlu'nun 1940’larda Türkçe yazdığı iki şiir kitabına ilaveten sanat tarihi konularında birçok makalesi, radyo ve televizyon konuşmaları bulunmaktadır. Tasavvufa dair İngilizce’ye çevirdiği ve tefsirini yazdığı önemli eserleri vardır. 2000'li yıllarla birlikte resim yapmaya geri döndü. 2012'de başyapıtlarından biri olan "Americanization of Tosun Bayrak" isimli eseri İstanbul Modern'in koleksiyonuna alındı.

Türkiye'de en önemli kişisel sergisini "Fasa Fiso" başlığı ile 2016 yılında Milli Reasürans Sanat Galerisi 'nde açtı. Tosun Bayrak 2018 yılında Amerika'da vefat etti.